''GEŞMİŞİMİZLE ÖVÜNÜYOR, GELECEĞİMİZE GÜVENİYORUZ''

Atatürk ile M.Vahidettin arasındaki diyalog

"PAŞA ... ASIL HİZMETİNİZ BUNDAN SONRADIR."

''Vahidettin oturduğu koltuğa gömülmüş, iki kolu iki yanda ve mutadı üzere gözleri yarı kapalı vazifem üzerinde yaptığım açıklamaları dinliyordu. Üç gün evvel Sarazam Damat Ferit Paşa'nın Nişantaşı'ndaki konağında verdiği akşam yemeğinde görüşülenleri eniştesinden dinlediği anlaşılıyordu. O konuşmada ben, vazifemin ordular dağılmış vaziyette ve kadrolar bom boş olduğundan fiili bir kudret tatbikinden ziyade vaziyeti muhafaza ile iktifaya mecbur kalacağımı söylemiştim. O günlerde Genel Kurmay Başkanı olan Cevat ÇOBANLI paşa, bu mevzuda beni önceden uyarmıştı. O kadarki Sadrazam daha evvel masaya serdiği kipert paftasında müfettişlik emrindeki kuvvetler üzerinde bilgi istemişti. Cevat Paşa, mevzuun ehemmiyete değer olmadığını anlatmak istercesine elini şöylece bir harita üzerinde gezdirerek; ''Paşa Hazretleri, nerede asker kaldı ki ........ ''
demişti. Padişah önünde açıklamaların aynı çaresizliğin teyidi gayesine dönük olduğu için ben bu yolda izahatımı sürdürdükçe adeta rahatlıyordu. Görüşmemiz Vahidettin'in şu cümleleri ile tamamlanmış oldu; ''PAŞA ...MEMLEKETİMİZE BU GÜNE KADAR BÜYÜK HİZMETLER YAPTINIZ. ASIL HİZMETİNİZ BUNDAN SONRA OLACAKTIR'' Padişahla son buluşmamız böylece tamamlanmış oldu.


NOT :Bu görüşmeden sonra Mustafa Kemal (ATATÜRK)Padişahın 30 Nisan 1919 tarihli onayı ile 9. Ordu müfettişi olarak görevlendirilmiş Osmanlı Devletinin kendisine tahsis ettiği Bandırma Vapuru ile ayrılmadan önce Osmanlı Padişahı ve kurmayları ile vedalaşıp masrafı örtülü ödenekten ödenmek üzere gönderilmiş ve Anadolu Hareketi başlamıştır.

Kaynak C. KUTAY-Bir Solukta Atatürk. S.77-78
Prof Dr.A.AKGÜNDÜZ-Bil.Osm.S.299-302
Belg.Türk Tar.Der.

TELGRAF

Tarih : 22 Nisan 1920

Dakika geciktirilmeyecektir.
Bütün Valiliklere ...........................
Cenab-ı Hakk'ın lütfuyla Nisan'ın 23'üncü Cuma günü Büyük Millet Meclisi açılarak vazifeye başlayacağından, o günden itibaren, sivil ve askeri bütün makamların ve bütün milletin tek merciinin Büyük Millet Meclisi olacağı bilgilerinize arz edilir.

Heyet-i Temsiliye adına
Mustafa Kemal

Bel.Türk Tarih Der. S.130

PROTESTO

Tarih : 16 Mart 1920

İstanbul'da İngiliz, Fransız, İtalyan siyasi temsilcilerine, Amerika siyasi temsilcisine, bütün tarafsız devletler Dışişleri Bakanlıklarına ve Fransa, İngiltere,İtalya millet meclislerine verilmek üzere Antalya'da İtalyan temsilciliğine,
Milli istiklalimizi temsil eden Meclis-i Mebusan da dahil olmak üzere, İstanbul'da bütün resmi daireler, itilaf evletleri askerleri tarafından, resmen ve zorla işgal edilmiş ve milli dava için çalışan bir çok vatanseverlerin tutuklanmasına da teşebbüs olunmuştur. Osmanlı milletinin siyasi hakimiyet ve hürriyetine indirilen bu son darbe, hayatını ve varlığını ne pahasına olursa olsun, savunmağaazmetmiş olan biz Osmanlılardan çok, yirminci yüzyıl medeniyet ve insanlığın kutsal saydığı bütün esaslara, hürriyet, milliyet, vatan duyguları gibi bu günkü insan cemiyetlerinin temel saydığı bütün prensipleri meydana getiren insanlığın umumi vicdanına indirilmiş demektir.
Biz haklarımız ve istiklalimizi savunmak için giriştiğimiz mücadelenin kutsallığına ve hiç bir kuvvetin bir milleti yaşamak hakkından mahrum edemeyeceğine inanıyoruz. Tarihin bu güne kadar kaydetmediği bir suikast teşkil eden ve Wilson prensiplerine dayanan bir Ateş-Kes Anlaşmasının milleti savunma imkanlarından mahrum etmiş olmasından doğan bir hileye dayanması itibariyle, ilgili milletlerin şeref ve haysiyetleri ile de bağdaşmayan bu hareketin mahiyetinin takdirini,resmi Avrupa ve Amerika'nın değil, ilim, kültür ve medeniyet Avrupa ve Amerikasının vicdanına bırakmakla yetinir ve bu hadiseden doğacak büyük tarihi sorumluluğa son olarak bir daha dünyanın ikkatini çekeriz. Davamızın meşruluğu ve kutsallığı bu güç zamanlarda, Cenab-ı Haktan sonra en büyük yardımcımızdır.

Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Heyeti Temsiliyesi adına
Mustafa Kemal

Bel. Türk Tarih Der.S.122